Ali Kuşçu Nerede ve Ne Zaman Doğdu?

Timur İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu’nda astronom, matematikçi ve dil bilimci Ali Bin Muhammed ya da bilinen adıyla Ali Kuşçu, 1403 yılında Semerkand’ta doğmuştur.

Ali Kuşçu Hayatı

Babası Muhammed, Timur İmparatorluğu’nun 4. Sultanı ve Türk matematikçi olan Uluğ Bey’in kuşçusu olduğu için Kuşçu lakabını almışlardır. Ali Kuşçu, küçük yaşlardan itibaren Bursalı Kadızade Rumi, Gıyaseddin Cemşid ve Muinuddin Kaşi’den matematik ve astronomi alanlarında dersler almıştır.

Bilgisini artırmak için İran’ın Kirman şehrine gitmiş, burada eğitimine devam ederken Hall-ü Eşkal-i Kamer (Ay Safhalarının Açıklanması) ve Şerh-i Tecrid adlı risaleleri yazmıştır. Semerkand ve Kirman’da eğitimini tamamladıktan sonra Uluğ Bey’e yardımcı, rasathanesine ise müdür seçilmiştir.

Bir süre Akkoyunlu hükümdarı olan Uzun Hasan’ın sözcüğünü yapmıştır. Daha sonra Fatih Sultan Mehmet’in davet etmesi üzerine İstanbul’a gitmiştir. Burada Ayasofya medresesinde müessir (günümüzde üniversite öğretim üyesinin karşılığı) olarak görev almıştır.

Ali Kuşçu Ölümü

16 Aralık 1474 yılında 71 yaşında İstanbul’da vefat etmiştir. 15. Yüzyılın mimarisini taşıyan mezarı Eyüp Sultan Türbesindedir.

Yavuz Sultan Selim’in Kahramanmaraş’ı fethetmesinden sonra Ali Kuşçu’nun torunlarından bazıları ferman ile Kahramanmaraş’a, diğer torunları ise kendi istekleriyle Düzce’ye göç etmişlerdir.

Kahramanmaraş’ta bulunan ailenin bir kısmı Cumhuriyet ilanından sonra Bursa’ya yerleşmişlerdir. Ali Kuşçu’nun torunlarından biri olan Fuat Kuşçu’nun ismi, Bursa’daki Fuat Kuşçuoğlu Caddesi’ne verilmiştir. O dönemin astronom, matematikçi ve kelam bilimcisi Ali Kuşçu’nun soyu Kahramanmaraş, Düzce ve Bursa illerinde “Kuşçuoğlu” soy isimleriyle devam etmektedir.

Ali Kuşçu’nun Astronomi Eserleri

• Sharḥ e Zîj e Ulugh Beg
• Risāla fī Halle Eshkale Moadeleye Ghamar lil-Masir
• Risāla fī aṣl al-Hâric yumkin fī al-sufliyyeyn
• Sharḥ ʿalā al-tuḥfat al-shāhiyya fī al-hayāt
• Risāla dar elm-i ḥeyāt
• Al-Fatḥīya fī ʿilm al-hayʾa
• Risāla fi Hall-e Eshkal-i Ghammar

Ali Kuşçu’nun Matematik Eserleri

• Risāla al-muḥhammadiyya fi-ḥisāb
• Risāla dār ʿilm al-ḥisāb: Suleymaniye

Ali Kuşçu’nun Dil ve Belagat Eserleri

• Sharh Risâleti’l-Vadiyye
• El-Ifsâh
• El-Unkûdu’z-Zevâhir fî Nazmi’l-Javâher
• Sharh e’Sh-Shâfiye
• Resale fî Beyâni Vadi’l-Mufredât
• Fâ’ide li-Tahkîki Lâmi’t-Ta’rîf
• Resale mâ Ene Kultu
• Resale fî’l-Hamd
• Resale fî Ilmi’l-Me’ânî
• Resale fî Bahsi’l-Mufred
• Resale fî’l-Fenni’s-Sânî min Ilmihal-Beyân
• Tafsir e-Bakara ve Âli Imrân
• Risâle fî’l-İstişâre
• Mahbub-al-Hamail fi kashf-al-mesail
• Tajrid-al-Kalam

Ali Kuşçu’nun Fıkıh ve Kelâm Eserleri

• Sharh e Jadid ale’t-Tejrîd
• Hashiye ale’t-Telvîh
• Unkud-üz-Zevahir fi Nazm-al-Javaher

Bu biyografide Ali Kuşçu (Ali Bin Muhammed) hakkında sahip olduğumuz bilgilere yer verdik. Bilgilerde herhangi bir yanlışlık tespit ettiyseniz hemen aşağıdaki yorum alanını kullanarak bu yanlışlığı düzeltmemize yardımcı olabilirsiniz.

Ali Kuşçu (Ali Bin Muhammed) yazısı ilk önce Biyografi.co üzerinde ortaya çıktı.